Köpeklerde alerji, düşündüğünüzden çok daha yaygın bir sorundur. Tüm köpeklerin yaklaşık %10-15'i bir tür alerjiden muzdariptir. Sürekli kaşınan, patilerini yalayan veya kulak enfeksiyonu geçiren bir köpeğiniz varsa, altta alerji yatıyor olabilir. Bu rehberde, köpek alerjilerinin türlerini, belirtilerini ve tedavi yöntemlerini detaylı olarak ele alacağız.
Köpeklerde Alerji Türleri
1. Gıda Alerjisi
Belirli besin maddelerine karşı bağışıklık sistemi reaksiyonu.
Yaygın alerjenler:
- Sığır eti
- Tavuk
- Süt ürünleri
- Buğday
- Soya
- Mısır
- Yumurta
Önemli not: Gıda alerjisi, gıda intoleransından farklıdır. Alerji bağışıklık sistemini içerir, intolerans sindirim sistemiyle ilgilidir.
2. Çevresel Alerji (Atopi)
Havadaki alerjenlere karşı reaksiyon. En yaygın alerji türüdür.
Yaygın alerjenler:
- Polen (çimen, ağaç, yabani ot)
- Toz akarları
- Küf sporları
- Tüy ve deri döküntüleri
Mevsimsel olabilir: İlkbahar ve sonbahar genellikle daha kötüdür.
3. Pire Alerjisi Dermatiti (PAD)
Pire tükürüğüne karşı aşırı duyarlılık. En yaygın cilt alerjisi türüdür.
Özellik: Tek bir pire ısırığı bile şiddetli reaksiyona neden olabilir.
4. Temas Alerjisi
Belirli maddelerle temas sonucu oluşan reaksiyon.
Yaygın nedenler:
- Temizlik maddeleri
- Plastik kaplar
- Bazı kumaşlar
- Çim tedavi kimyasalları
- Bazı şampuanlar
Alerji Belirtileri
Cilt Belirtileri
- Kaşıntı (pruritus): En yaygın belirti. Sürekli kaşıma, yalama, ısırma
- Kızarıklık: Özellikle karın, kulak içi, pati araları
- Döküntü: Kırmızı benekler, kabarcıklar
- Tüy dökülmesi: Bölgesel veya yaygın
- Sıcak noktalar (hot spots): Ani, ağrılı, kızarık alanlar
- Kalınlaşmış cilt: Kronik vakalarda fil derisi görünümü
- Renk değişimi: Ciltte koyulaşma
Kulak Belirtileri
- Tekrarlayan kulak enfeksiyonları
- Kulak kaşıma ve sallama
- Kötü koku
- Akıntı
- Kulak içi kızarıklık
Sindirim Belirtileri (Gıda Alerjisinde)
- Kronik ishal
- Kusma
- Gaz
- Şişkinlik
- Sık dışkılama
Solunum Belirtileri (Nadir)
- Hapşırma
- Burun akıntısı
- Göz yaşarması
- Nefes darlığı (ciddi vakalarda)
Toy Poodle'da Sık Görülen Alerji Bölgeleri
- Pati araları (sürekli yalama)
- Kulaklar (enfeksiyona yatkınlık)
- Karın bölgesi
- Göz çevresi
- Dudak kenarları
Alerji Tanısı
Veteriner Muayenesi
Tanı süreci genellikle şunları içerir:
- Detaylı anamnez (belirtilerin ne zaman başladığı, mevsimsellik)
- Fiziksel muayene
- Cilt kazıntısı (mantar, parazit kontrolü)
- Kan testi
Eliminasyon Diyeti (Gıda Alerjisi İçin)
Gıda alerjisi tanısının altın standardı:
- 8-12 hafta özel diyet
- Daha önce yemediği tek protein kaynağı
- Hiçbir başka yiyecek, ödül yok
- Belirtiler düzelirse gıda alerjisi doğrulanır
- Sonra tek tek gıdalar denenerek alerjen belirlenir
Alerji Testi
Intradermal test: Cilde enjeksiyon ile test. En güvenilir yöntem.
Serum testi: Kan örneğinden test. Daha kolay ama daha az güvenilir.
Alerji Tedavisi
1. Alerjen Eliminasyonu
Mümkünse alerjene maruziyeti azaltın:
Gıda alerjisi: Alerjen içermeyen özel mama
Pire alerjisi: Yıl boyu pire koruması, ev temizliği
Toz akarı: Sık temizlik, yatak yıkama, hava filtresi
Polen: Yürüyüş sonrası patileri silme, yoğun polen günleri içerde tutma
2. İlaç Tedavisi
Antihistaminikler:
- Hafif vakalarda yardımcı olabilir
- Veteriner önerisiyle kullanılmalı
- İnsan ilaçlarını kendiniz vermeyin!
Kortikosteroidler:
- Güçlü antienflamatuar etki
- Hızlı rahatlama sağlar
- Uzun süreli kullanımda yan etkiler
- Veteriner kontrolünde kullanılmalı
Apoquel (Oclacitinib):
- Kaşıntıyı hedef alan modern ilaç
- Steroidlerden daha az yan etki
- Günlük kullanım
Cytopoint:
- Enjeksiyon şeklinde
- 4-8 hafta etki süresi
- Çok az yan etki
3. İmmünoterapi (Alerji Aşısı)
- Belirlenen alerjenlere karşı aşılama
- Uzun vadeli çözüm
- %60-80 başarı oranı
- 6-12 ay sonuç için bekleme
- Hayat boyu devam edebilir
4. Topikal Tedaviler
- Medicated şampuanlar
- Kaşıntı giderici spreyler
- Kulak temizleyicileri
- Pati ıslatma solüsyonları
5. Beslenme Desteği
- Omega-3 ve Omega-6 yağ asitleri
- Cilt sağlığını destekler
- Enflamasyonu azaltır
- Balık yağı takviyesi
Özel Alerji Mamaları
Hidrolize Protein Mamalar
Proteinler çok küçük parçalara ayrılmış, bağışıklık sistemi tanımıyor.
Novel Protein Mamalar
Daha önce yemediği protein kaynakları: geyik, ördek, kanguru, balık.
Sınırlı İçerikli Mamalar
Az sayıda, seçilmiş içerik. Alerjen tespitini kolaylaştırır.
Evde Yapılabilecekler
Çevresel Kontrol
- Düzenli ev temizliği
- HEPA filtreli süpürge
- Köpek yatağını sık yıkama
- Halıları minimize etme
- Hava temizleyici kullanma
Banyo ve Bakım
- Haftada 1-2 kez medicated şampuan ile banyo
- Yürüyüş sonrası pati silme
- Düzenli kulak temizliği
- Tüy bakımı (alerjen birikimini azaltır)
Yara Önleme
- Tırnakları kısa tutun (kaşıma hasarını azaltır)
- Gerekirse koruyucu body veya t-shirt
- Elizabeth yakalık (aşırı yalama için)
Ne Zaman Veterinere Gidilmeli?
- Sürekli veya şiddetli kaşıntı
- Cilt yaraları veya enfeksiyon belirtileri
- Tekrarlayan kulak enfeksiyonları
- Tüy dökülmesi
- Yüzde şişme (acil!)
- Nefes darlığı (acil!)
- Evde tedavi işe yaramıyorsa
Sonuç
Köpeklerde alerji, yaşam boyu yönetilmesi gereken bir durum olabilir. Ancak doğru tanı ve tedavi ile köpeğiniz rahat ve mutlu bir yaşam sürdürebilir. Önemli olan, belirtileri erken fark etmek ve veterinerle işbirliği içinde çalışmaktır.
Alerjileri tamamen ortadan kaldırmak genellikle mümkün değildir, ancak kontrol altına almak kesinlikle mümkündür. Sabır, tutarlılık ve doğru tedavi yaklaşımıyla köpeğinizin yaşam kalitesi önemli ölçüde iyileştirilebilir.
Dikili Toy Dog House olarak, köpeğinizin sağlık sorunlarında da yanınızdayız. Alerji belirtileri fark ettiğinizde öncelikle veterinerinize danışın, ardından destek için bize ulaşabilirsiniz.
